Uwaga!
Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji lub jakichkolwiek działań, zaleca się konsultację z odpowiednim specjalistą.
Pracujesz na etacie i myślisz może o rozpoczęciu pracy na własny rachunek? Czy wiesz, że zanim założysz działalność gospodarczą możesz rozpocząć od działalności nierejestrowanej? Jeżeli jesteś ciekawy/ ciekawa, na czym ona polega, zapraszam do dalszej lektury.
Czym jest działalność nierejestrowana?
Możliwość rozpoczęcia swojej przygody biznesowej od „biznesu na próbę” powstała dzięki wprowadzonym przepisom w ustawie o prawie przedsiębiorców z 30 kwietnia 2018 roku nazywanej „Konstytucją Biznesu”. Jej wprowadzenie miało za zadanie usystematyzowanie przepisów dotyczących działalności gospodarczej, a także ułatwienie jej prowadzenia.
Przepisy tej ustawy (art. 5 ust. 1) dały możliwość na podjęcie działalności „na próbę” dla:
- Osób fizycznych, jeżeli przychód z tej działalności nie przekracza kwartalnie 225% minimalnego wynagrodzenia – od 1 stycznia 2026 jest to kwota 10813,50 zł brutto/kwartlanie.
- Osoba ta w okresie ostatnich 60 miesięcy, (czyli 5 lat) nie wykonywała działalności gospodarczej lub działalność ta była przez ten okres zawieszona.
- Są to jedyne kryteria, jakie należy spełnić, aby rozpocząć prowadzenie tego typu aktywności zawodowej. Dlatego też, jeżeli nie wiesz, czy prowadzenie treningów personalnych jest dla Ciebie, boisz się postawić wszystko na jedną kartę zacznij od tej działalności.
- Działalność nierejestrową może prowadzić wyłącznie osoba fizyczna. Przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej i działalności nierejestrowej nie wskazują szczególnych cech takiej osoby. W związku z tym, prowadzenie tego typu działalności możliwe jest również dla osób niepełnoletnich (od 13 do 18 roku życia) pomimo tego, że takie osoby nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych. W praktyce oznacza to, że osoba taka nie może we własnym imieniu dokonywać czynności prawnych, które powodują powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego. Przede wszystkim nie mogą one samodzielnie zawierać umów ze swoimi kontrahentami na sprzedaż np. usług treningu personalnego, rozpisek treningowych itp. Do tego potrzebna im będzie zgoda przedstawiciela ustawowego, którym najczęściej jest rodzic/opiekun prawny lub kurator.
Prowadząc działalność nierejestrowaną nie jesteś zobowiązany do:
- zgłaszania działalności w ewidencji przedsiębiorców (CEIDG – Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), czy też urzędzie skarbowym ( co do zasady nie trzeba posiadać numerów identyfikacyjnych NIP i REGON);
- płacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ani ubezpieczenia zdrowotne z tytułu działalności gospodarczej;
- płacenia comiesięcznych zaliczek na podatek;
- nie musisz płacić podatku VAT- obejmuje Cię zwolnienie podmiotowe, ponieważ przychody z działalności nierejestrowanej nie przekroczą 240 tys. zł w skali danego roku (limit zwolnienia z VAT-u od 2026 roku uległ podwyższeniu do kwoty 240 000 zł);
- prowadzenia księgowości.
Natomiast, jeżeli wykonujesz umowę o świadczenie usług lub umowę zlecenie, podlegasz ubezpieczeniom, jako zleceniobiorca – podmiot zawierający z Tobą umowę pełni wtedy obowiązki płatnika składek ZUS i powinien odprowadzić odpowiednie składki.
Jesteś ciekawy, co musisz zrobić, aby prowadzić działalność nierejestrowaną (inaczej też nieewidencjonowaną) zgodnie z prawem? Otóż, Twoim obowiązkiem jest:
- prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży;
- rozliczanie przychodów z działalności nierejestrowanej (po odliczeniu kosztów) w rocznym zeznaniu podatkowym – PIT-36, według skali podatkowej;
- przestrzegać praw konsumentów;
- wystawianie faktur lub rachunków, jeżeli zażąda tego klient.
Pamiętaj, że w świetle przepisów znajdujących się w kodeksie cywilnym, jesteś traktowany tak jakbyś prowadził działalność gospodarczą, dlatego masz też z tego tytułu obowiązki m.in. związane z reklamacją, zwrotem, czy też naprawą towarów. Dotyczy to również praw konsumentów np. do odstąpienia w terminie 14 dni od umowy zawartej na odległość.
Pewnie w tym miejscu zastanawiasz się jak obliczyć kwotę limitu, który obowiązuje w działalności nierejestrowanej. Otóż, żeby sprawdzić czy kwota w danym kwartale mieści się w tym limicie musisz: wziąć pod uwagę otrzymane oraz należne kwoty ze sprzedaży towarów lub usług. Do ustalenia przychodu będzie Ci potrzebna właśnie ewidencja sprzedaży.
Kwoty otrzymane to kwoty, które otrzymałeś za sprzedaż towarów lub usług w danym miesiącu, natomiast kwoty należne, to kwoty, których nie otrzymałeś w momencie sprzedaży, ale np. wystawiłeś już za wykonanie usługi rachunek i/lub fakturę i czekasz na ich opłacenia przez Klienta.
WAŻNE! Musisz pamiętać, że po przekroczeniu kwartalnego limitu przychodu, twoja działalność zostanie uznana za działalność gospodarczą. Od momentu przekroczenia limitu, masz 7 dni na zarejestrowanie działalności gospodarczej w CEIDG. Co więcej, jako osobie rozpoczynającej prowadzenie działalności gospodarczej może przysługiwać Ci prawo do zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu różnego rodzaju ulg.
Działalność nierejestrowa, a inne umowy
W przypadku, gdy prowadzisz działalność nierejestrową i świadczysz usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług – obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniu jako zleceniobiorca. Wówczas, podmiot, który zawarł z tobą taką umowę (zleceniodawca) pełni obowiązki płatnika składek i ma obowiązek w ciągu 7 dni dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego i opłacać składki ZUS.
Od tej ogólnej zasady istnieją wyjątki. Gdy jesteś studentem, który nie ukończył 26 lat i wykonujesz zlecenie, to nie podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom i zleceniodawca nie musi odprowadzać składek ZUS.
Pamiętaj również, że jeżeli prowadzisz działalność nierejestrowaną, nie możesz zawierać umów b2b- ponieważ są to umowy, w których obie jej strony są przedsiębiorcami, zarejestrowanymi np. w CEIDG lub KRS, a prowadzenie działalności nierejestrowanej nie charakteryzuje się brakiem wymogu rejestracji w którymś z powyższych rejestrów.
W przypadku podjęcia współpracy z osobą prowadzącą działalność nierejestrowaną, właściwą do zastosowania umową będzie umowa zlecenie.
Czy prowadząc działalność nierejestrowaną mogę być zarejestrowany/a jako bezrobotny/a?
Status osoby bezrobotnej ma osoba, która m.in. nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że w przypadku osoby prowadzącej działalność nierejestrowaną aby nie stracić statusu osoby bezrobotnej nie może ona “zarobić” na działalności nierejestrowanej więcej niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dlatego w takiej sytuacji należy pilnować, aby nie przekroczyć tego limitu.
Co więcej, aby nie stracić statusu osoby bezrobotnej nie można na działalności nierejestrowanej wykonywać jej na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło (…).
Świadcząc usługi na działalności nierejestrowanej nie możesz być zarejestrowany jako bezrobotny. W związku z tym posiadając status osoby bezrobotnej bezpiecznie jest prowadzić działalność nierejestrowaną w postaci sprzedaży towarów/ gotowych produktów pamiętając o limicie w wysokości 50% wynagrodzenia za pracę.
CZĘŚĆ 2 artykułu znajdziesz TUTAJ.
